از نظر قرآن كريم انذار و ترسانيدن تنها در افرادى كه روح حقيقت طلبى و حق جويى در آنهاست اثر مىكند و در افراد معاند و لجوج تأثير ندارد. قرآن مىفرمايد: «انما انت منذر من يخشيها»(136). همانا كسانى كه خشيت الهى دارند آنها را مىترسانى و نيز مىفرمايد: «لينذر من كان حيّاً»(137) پيامبر به وسيله قرآن، كسانى را كه حيات انسانى دارند و قلب آنها سالم و پاك است مىترساند. اين حقيقت شبيه مطلبى است كه در آغاز سوره بقره آمده است: «ذلك الكتاب لا ريب فيه هدى للمتقين» با اينكه قرآن براى همه مردم هدايت است «هدى للناس»(138) امّا كسانى كه تقواى قلبى و پاكيزگى دل دارند، از حقايق و معارف قرآن بهره مىبرند. در جاى ديگر به پيامبر گويد: «قل انما انذركم بالوحى»(139) بگو من تنها به وسيله وحى شما را انذار مىكنم. اگر در دل سخت شما اثر نمىكند جاى تعجب نيست و دليل بر نقصان وحى آسمانى نمىباشد. بلكه به خاطر آن است كه افراد كر و ناشنوا وقتى سخنان حق را مىشنوند و انذار مىشوند توجه نمىكنند و شنوايى معنوى ندارند؛ گوش شنوا لازم است تا سخن خدا را بشنود نه گوشهايى كه پردههاى گناه وغفلت و غرور بر آنها افتاده وشنوايى حق را به كلى از دست دادهاند «لايسمع الصّم الدعاء اذا ما ينذرون»(140) ولى آنها كه گوششان كر است هنگامى كه انذار مىشوند سخنان را نمىشنوند.
136) نازعات، 45. 137) يس، 7. 138) بقره، 185. 139) انبياء، 45. 140) انبياء، 45.
|