آنقدر كه قرآن كريم و روايات اسلامى به مسأله تربيت اخلاقى انسانها اهميت قايل شدهاند نسبت به كمتر موضوعى اين طور توجه كردهاند چون رعايت اين مسأله باعث يك زندگى آرامبخش در جامعه مىشود مسأله حسن خلق و ملاطفت در برخوردها و ترك خشونت در معاشرت و احترام افراد مختلف را در نظر گرفتن و به شخصيت و حقوق ديگران ارج قايل شدن، از جمله صفات عالى و روحى هر انسان خود ساخته و تربيت شده است. قرآن كريم دستورات فراوانى در زمينه عفو و بخشش، مدارا كردن، مهربان بودن و برادرى و اخوّت بين مؤمنين را توصيه فرموده و پيامبر اكرم را صاحب خلق عظيم معرفى نموده است، تا رفتار و گفتار او سرمشق و الگوى همه مسلمانها باشد. در روايات به مسأله تربيت اخلاقى عنايت خاصّى شده است. پيامبر اكرمصلى الله عليه وآله وسلم مىفرمايد: «ما يوضع فى ميزان امرء يوم القيمة افضل من حسن خلق».(108) در روز قيامت چيزى برتر و بالاتر از حسن خلق در ترازوى عمل كسى نهاده نمىشود و نيز مىفرمايد: «اكثر ما تلج به امتى الجنة تقوى اللَّه و حسن الخلق».(109) بيشترين چيزى كه سبب مىشود امت من به خاطر آن وارد بهشت شوند تقواى الهى و حسن خلق است. و نيز مىفرمايد: «حسن الاخلاق نصف الدين»(110) اخلاق نيك نصف دين است. حضرت علىعليه السلام مىفرمايد: «ربّ عزيز اذلّه خلقه و ذليل اعزّه خلقه»(111) بسا انسان بلند پايهاى كه اخلاق وى موجب سقوط او گرديد و بسا انسان ضعيفى كه اخلاق او مايه عزت و سربلندى او مىشود.
108) اصول كافى، ج 2، ص 81. 109) بحارالانوار، ج 71، ص 375. 110) خصال، ج 1، ص 30. 111) بحارالانوار، ج 71، ص 396.
|