ساير بخش ها   پرسش و پاسخ مسابقات کتابخانه   درس هايي از قرآن تفسير نور
کتابخانه
راه رشد » معيار فضيلت اخلاقى‏
 يكى از مسايل اساسى فلسفه اخلاق، اين است كه ملاك ومعيار فضيلت اخلاقى چيست و چگونه مى‏توان فعل اخلاقى را از فعل طبيعى باز شناخت؟ بعضى عملى را فعل اخلاقى دانسته‏اند كه به انگيزه ديگرخواهى صورت پذيرد و بعضى ديگر ملاك فعل اخلاقى را در اين دانسته‏اند كه از وجدان انسان سرچشمه گيرد وبرخى عقلى بودن فعل را لازم اخلاقى بودن آن معرفى كرده‏اند.
 استاد شهيد مطهرى مى‏فرمايد: كارهايى‏كه ما به آن‏ها مى‏گوييم كار اخلاقى؛ مى‏بينيم فرقشان با كار عادى اين است كه قابل ستايش و آفرين و تحسين‏اند. به عبارت ديگر: بشر براى اين‏گونه كارها ارزش قايل است. تفاوت كار اخلاقى با كار طبيعى در اين است كه كار اخلاقى در وجدان هر بشرى داراى ارزش است و يك كار ارزشمند و گران‏بهاست و بشر براى اين كار قيمت وارزش قايل است آن هم نه قيمت مادى بلكه مافوق ارزش‏هاى مادى.(106)
 آنچه مسلم است اين است كه فعلى را مى‏توان اخلاقى ناميد كه انسان را در رسيدن به كمال يارى كند، يعنى فعلى و صفتى كه به هر اندازه كه انسان را در رسيدن به كمال نهايى «قرب به خداوند» يارى كند يا زمينه را براى رسيدن به مقام قرب الهى فراهم آورد به همان اندازه از ارزش اخلاقى برخوردار است. با توجه به اين‏كه كمال نهايى انسان، رسيدن به مقام قرب الهى است. در نتيجه هر فعل و صفتى كه انسان را در رسيدن به اين مرتبه يارى كند و سبب ارتقاى انسان در مراتب قرب به پروردگار باشد فضيلت محسوب مى‏شود.(107)

106) فلسفه اخلاق، شهيد مطهرى، ص 13.
107) اخلاق اسلامى، ص 53.
صفحه قبل « [صفحه 34]» صفحه بعد


فهرست
پيشگفتار مفهوم تربيت‏ قرآن، كتاب تربيت تعليم مقدّم است يا تربيت؟امكان تربيت‏ راه تربيت‏ تشويق به تربيت‏رستگارى در پرتو تربيت‏اسناد تربيت به خداوند و انسان‏انسان مسئول تربيت نفس‏ محور تربيت نفس انسان‏تغذيه نفس به وسيله علم‏كرامت نفس‏ حساسيت تربيت‏اهميت معرفت نفس‏ ارتباط معرفت نفس با معرفت خداوند تجليل نفس و تحقير آن نكوهش از نفس‏ ستايش از نفس‏جهاد با نفسجهاد اكبرتفاوت‏هاى جهاد اصغر با جهاد اكبر آثار جهاد با نفس‏آثار پيروى از هواى نفس در قرآن‏ آثار پيروى از هواى نفس در احاديث‏تربيت به معناى تزكيه نفس و اخلاقاخلاق‏مفهوم اخلاقعلم اخلاق‏ فلسفه اخلاق‏ اخلاق نظرى و اخلاق عملى‏رابطه تربيت و اخلاق‏ اصول فضايل اخلاقى‏ معيار فضيلت اخلاقى‏اهمّيت تربيت اخلاقىآثار سوء خلق‏ آثار حسن خلق‏تفاوت محاسن اخلاق با مكارم اخلاق‏روش‏هاى تربيت و تزكيه نفس‏انذار و تبشير انذار و تبشير دو اصل مهم تربيتى‏بشارت و انذار هدف بعثت پيامبران‏ تأثير انذار در تربيت‏ تأثير انذار در افراد حق طلب‏ موعظه‏ محور موعظه توحيد در اعتقاد و اخلاص در عمل‏شيوه موعظه‏نياز به موعظه در تمام عمردعوت به خداوند به وسيله موعظهسيماى موعظه در روايات‏ نمونه‏اى از موعظه‏هاى رهبران الهى‏ نصيحت و خيرخواهىوصيت به خير و حق‏ياد مرگ و قيامت‏ياد مرگ و قيامت در ابعاد مختلف‏ مراقبه و محاسبه‏ اهميّت محاسبه نفس‏راه محاسبه نفس‏ سفارش پيامبر(ص) به اباذر درباره محاسبه‏ آثار محاسبه‏چرا به محاسبه نفس اهميّت نمى‏دهيم؟ مراقبه‏ تأثير عبادات در تربيت نماز نماز در قرآن‏نماز در احاديث‏ روزه‏روزه در قرآنروزه در احاديث‏فوايد و آثار روزه‏درجات روزه‏ اخلاق روزه‏داران‏ زكاتزكات در قرآن‏مصارف زكات آثار و فوائد زكات در روايات‏ زكات در نعمت‏هاى مادّى و معنوى‏حج‏حج در قرآن‏حج در احاديث‏آثار و فوايد حج‏ فلسفه حج‏جهادجهاد در قرآن‏ اهداف جهاددستور جامع درباره جهاد جهاد در احاديثآثار جهادامر به معروف و نهى از منكر امر به معروف و نهى از منكر در قرآن‏ امر به معروف و نهى از منكر در احاديث‏صفات آمرين به معروف آثار امر به معروف‏شيوه امر به معروف استفاده از الگوهاى تربيتى‏ بعضى از الگوهاى تربيتى در قرآن مهربانى پيامبر اكرم‏(ص) الگوهاى تربيتى در كلام اميرالمؤمنين‏(ع)ارزش و اهميت تربيت عقلانى‏ مفهوم عقل‏ حقيقت عقل‏ اقسام عقل‏عقل نظرى و عملى تقابل عقل و جهل‏ تلازم بين عقل و وحىحدود حجيت عقل‏ تربيت عقلانى يا دستور به تعقل‏ اهميّت عقل‏نشانه‏هاى عاقل‏نشانه عقل كامل‏ آثار عقل معيار حسابرسى بر اساس عقل‏صفات انسان عاقلوظايف انسان عاقل عوامل پرورش عقل‏عوامل نقصان عقل‏ميزان شناخت عقل‏ جنود عقل و جهل‏روش‏هاى تربيت عقلانى‏ تأثير علم در تربيت عقلانىفضيلت علم در قرآن‏علم وسيله است نه هدف‏فضيلت علم در احاديث‏ رفع محدوديت در طلب علم‏ تشويق قرآن به آزاد انديشى‏ نقش مؤثر مثالاهداف تربيت‏ پرورش روح ايمان و عمل صالح‏ معناى ايمان‏شرايط ايمان واقعى‏ ايمان بدون عمل فاقد ارزش‏اوصاف مؤمنان حقيقى آيا ايمان صرف اعتقاد قلبى است؟تأثير متقابل ايمان و عمل صالح‏ آثار ايمان و عمل صالح‏درجات ايمان‏ تقوا آثار تقوا تقوى امرى قلبى‏ تقوا در احاديث‏دعا و نيايش‏ دعا در قرآن‏ آداب و شرايط استجابت‏ دعا در روايات‏آداب دعاچرا دعا مستجاب نمى‏شود؟فلسفه دعاذكر الهى‏حقيقت ذكر الهى‏مراحل ذكر الهى‏حدّ نداشتن ذكر الهى معناى ذكر كثير اهميت ذكر الهى در موارد خاصآثار ذكر الهى راه آرامش قلبعوامل پريشانى و نگرانىتوبه‏كمّيت و كيفيّت در توبه‏ تعريف توبه‏ شرايط پذيرش توبه‏ آثار توبه‏پذيرش توبه مشروط به دو توبه خداوند پذيرفته شدن توبه و ردّ آن توبه در روايات‏تواضع‏ ابعاد مختلف تواضع‏ تواضع در احاديث‏ حدّ و مرز تواضع‏ اخلاصآثار اخلاص‏نشانه‏هاى اخلاص‏هدف نهايى از تربيت، تكامل و قرب به خداوندمعناى قرب به خداوندحقيقت قرب به خداوند قرب به خداوند در قرآن كريم‏