نفس بزرگترين دشمن ماست و همواره با عقل در جنگ و ستيز است و از وسوسههاى شيطان الهام مىگيرد. سركوب كردن اين دشمن خطرناك كار آسان و سادهاى نيست قاطعيت و پايدارى لازم دارد آن هم نه يك مرتبه و دو مرتبه، يا يك روز و دو روز يا يك سال و دو سال بلكه جهاد مداوم و هميشگى براى مهار كردن نفس بر هر مسلمانى لازم است. قرآن كريم مىفرمايد: «و من جاهد فانما يجاهد لنفسه»(72) كسى كه جهاد و تلاش كند همانا براى نفع خويش كمك نموده است. در پرتو جهاد با نفس و مبارزه با اين دشمن است كه سعادت دنيا و آخرت حاصل مىشود.
حضرت علىعليه السلام مىفرمايد: «جاهد نفسك على طاعة اللَّه مجاهدة العدوّ عدوّه و غالبها مغالبة الضد ضده فانّ اقوى الناس من قوى على نفسه»(73). به وسيله جهاد با نفس او را به اطاعت خدا وادار كن همانند جهادى كه دشمن، با دشمن مىكند و بر او غلبه كن مانند غلبه ضدى بر ضد ديگر زيرا قوىترين مردم كسى است كه بر نفس خويش پيروز گردد.
72) عنكبوت، 6.
73) غررالحكم، ج 1، ص 371. | 
