در حساسيت تربيت همين بس كه بدانيم سرو كار ما با نفسى است كه پيامبر اكرمصلى الله عليه وآله وسلم در نيمههاى شب با چشم گريان عرض مىكرد: «الهى لا تكلنى الى نفسى طرفة عين ابداً»(55). و حضرت سجادعليه السلام از شرّ نفس، به درگاه الهى شكايت مىكرد و مىگفت: «الهى اليك اشكو نفساً بالسوء امّاره»(56) «خدايا از دست نفسى كه به بديها سوق مىدهد به درگاه تو شكايت مىبرم.»
حال جاى اين سؤال است كه آيا با نفسى كه پيامبر اكرمصلى الله عليه وآله وسلم يك لحظه خود را از شر آن در امان نمىبيند و امام سجادعليه السلام از آن شكايت مىكند مىتوان در تربيت آن سعى و كوشش نكرد و او را رها نمود يا اينكه لازم است براى مهار كردن و تربيت آن نهايت تلاش را انجام داد؟
55) بحارالانوار، ج81، ص 243.
56) مفاتيح الجنان، مناجات الشاكين.
| 
