ساير بخش ها کتابخانه جدید پرسش و پاسخ مسابقات کتابخانه درس هايي از قرآن تفسير نور
کتابخانه
خمس » چگونگى تقسیم خمس‏
 از امام رضا علیه السلام درباره نحوه‏ى تقسیم خمس سؤال شد كه اگر عدد یكى از اصناف شش گانه، بیشتر بود، چه باید كرد؟ حضرت فرمود: تقسیم آن مربوط به نظر امام است، همان گونه كه رسول اللّه صلى الله علیه وآله آن گونه كه صلاح مى‏دانست خمس را عطا مى‏فرمود.(110)
 در حدیث دیگرى مى‏خوانیم كه اگر مشاهده كردید امام معصوم تمام بیت المال را به یك نفر داد، نباید در قلب شما چیزى خطور كند، زیرا كار معصوم به امر پروردگار است، (نه سلیقه شخصى.)(111)
 نكته: هر دستورى سه حالت مى‏تواند داشته باشد:
 1- ضد عقل.
 2- طبق عقل.
 3- فوق عقل.
 در اسلام هرگز دستورى ضد عقل نیست (البتّه عقل سلیم، نه آنچه زاییده خیال‏ها، پندارها، اطلاعات محدود، عادات و رسوم و حدسیّات است). امّا لازم هم نیست تمام دستورات دین طبق عقل ما باشد، بلكه ممكن است بعضى از فرمان‏ها فوق عقل باشد.
 اكنون كه این مطلب را مى‏نویسم، در هواپیما نشسته‏ام. این هواپیما گاهى برفراز ابرها و گاهى لابه‏لاى ابرها حركت مى‏كند. اگر یك قرن قبل مى‏گفتند: انسان مى‏تواند بر ورق‏هاى آهن سوار شده و در آسمانها پرواز كند، براى مردم آن زمان، باور كردنى نبود و آن را ضد عقل مى‏پنداشتند، ولى آیا این دستور ضد عقل است؟
 علماى قدیم وقتى به این آیه مى‏رسیدند: «و كایّن من آیة فى السموات و الارض یمرّون علیها و هم عنها معرضون»(112) چه بسیار نشانه‏هاى الهى در آسمان‏ها كه مردم بر آن مرور مى‏كنند در حالى كه از آن غافل و اعراض كننده هستند؛ چون هواپیما و امثال آن نبود، در فهمِ (مرور بر آسمان‏ها) «یمرّون علیها» مى‏ماندند و مى‏گفتند: مراد از مرور، نگاه كردن به آیات آسمانى است، همان گونه كه وقتى مى‏گوئیم كتاب را مرور كردم یعنى نگاه كردم، ولى امروزه ما به راحتى شاهد مرور بر آیات آسمانى هستیم.
 بنابراین ما نباید هر چه را كه نمى‏فهمیم ضد عقل بدانیم، بلكه بسیارى از مسایل كه در دید ساده ما ناشدنى است، از نظر عقل، مانعى براى شدنش نیست.
 قرآن در ماجراى حضرت موسى و خضر چند صحنه نقل مى‏كند كه تمام آنها در دید حضرت موسى غیر منطقى بود ولى خضر براى كار خود دلیل و استدلال داشت. اولیاى خدا به خصوص آنان كه معصومند، كارى را بدون اذن الهى انجام نمى‏دهند، گرچه ما براى كار آنها توجیهى نداشته باشیم.

110) وسائل، ج‏9، ص 519 .
111) وسائل، ج‏9، ص 520 .
112) سوره یوسف، آیه 105.
صفحه قبل « [صفحه 21]» صفحه بعد


فهرست
مقدّمهجایگاه خمس در اسلام- دورنمائى از فلسفه خمس و زكاتجامعیّت اسلام خمس در قرآن‏ اهمیّت خمس‏آثار خمس‏خمس در روایات‏ خمس در زمان پیامبرصلى الله علیه وآله‏ خمس پس از پیامبروسوسه‏هاى شیطانى تفاوت خمس و زكات با مالیات‏ راه مقاومت در برابر وسوسه‏هاموارد ومصارف خمس‏- خمس براى كیست؟سهم پیامبر و امام براى شخصیّت حقوقى آنان‏ ذى القربى كیست؟خمس مربوط به چه چیزهایى است؟سنّت پیامبر در كنار كتاب خدادیدگاه شیعهگیرنده خمس در زمان غیبت كیست؟ امتیازات پرداخت خمس به فقیه جامع الشرائطچگونگى تقسیم خمس‏مقدار پرداخت‏آداب پرداخت‏