ساير بخش ها کتابخانه جدید پرسش و پاسخ مسابقات کتابخانه درس هايي از قرآن تفسير نور
کتابخانه
خمس » امتیازات پرداخت خمس به فقیه جامع الشرائط
 1- خمس، حقّ حاكم شرع است، قهراً باید به حاكم اسلامى، فقیه عادلى داده شود كه امور دین و دنیا بدست اوست.
 2- فقیه در دین، به حكم خدا و سنّت پیامبر اكرم صلى الله علیه وآله و اهل بیت معصومش در مورد مصرف خمس آگاه‏تر است.
 3- از آنجا كه عدالت و دورى از هوس شرط مرجع تقلید است، از ولخرجى و اسراف مصونیّت دارد.
 4- فقیه، ضرورت‏ها و نیازهاى دینى جامعه را بهتر مى‏داند.
 5 - تمركز وجوهات نزد فقیه جامع الشرائط قدرت و عزّت و نفوذ كلام و استقلال او را در برابر طاغوت‏ها بیشتر مى‏كند.
 6- وحدت رویّه و امكان برنامه‏ریزى و جلوگیرى از تشتّت ،از دیگر بركات جمع شدن خمس در یك جاست. آرى مدیریّت واحد، برنامه‏ریزى واحد و تصمیم واحد، مانع كارهاى تكرارى و سوء استفاده افراد نااهل مى‏شود.
 7- در دنیایى كه ما زندگى مى‏كنیم، كشورهایى كه اختلاف نژادى، زبانى، سیاسى، اقتصادى، نظامى، علمى، صنعتى و جمعیّتى دارند، هم پیمان مى‏شوند تا در منافع و خطرات حامى یكدیگر باشند و امروزه از دهكده جهانى سخن مى‏گویند.
 آیا در این شرائط هر برنامه و سیاستى كه مسلمین و توان رزمى و اقتصادى آنان را متحد كند بهتر نیست؟ مگر امام رضاعلیه السلام نفرمود: «عوننا على دیننا»(103)، خمس پشتوانه مكتب ماست. آیا لازمه چنین امرى تمركز بودجه نزد فقیه جامع الشرائط نیست؟
 8 - در اسلام حل مسئله فقر به عهده حاكم اسلامى است. در روایات مى‏خوانیم: حاكم باید فقرا را بى‏نیاز كند به گونه‏اى كه اگر زكات كافى نبود، والى باید از بودجه‏هاى دیگرى كه در اختیار دارد مسئله فقر را حل كند. «و ان نقص او عجز عن استغنائهم كان على الوالى ان ینفق من عنده بقدر ما یستعفون»(104)
 بنابراین باید حقّ اللّه (خمس و زكات و...) بدست او باشد تا بتواند به وظیفه خود عمل كند.
 9- در سیره پیامبر اسلام و اهل بیت معصومش، خمس به صورت متمركز جمع‏آورى شده است.
 در موارد متعددى مى‏بینیم كه آنان افرادى را در مناطق منصوب و مسئول جمع آورى خمس و متمركز كردن آن نزد خود مى‏كردند تا طبق كتاب خدا و سنّت نبوى در جاى خود مصرف نمایند.
 مثلاً در فرمان پیامبر اسلام صلى الله علیه وآله به عمربن حزم مى‏خوانیم كه او مأمور گرفتن خمس مردم بود. «امره ان یأخذ من الغنائم خمس اللّه»(105)
 از توصیه‏هائى كه به سلمان و ابوذر و مقداد شد این بود كه خمس مردم باید نزد حاكم اسلامى فرستاده شود. «و اخراج الخمس من كل ما یملكه احد من الناس حتّى یرفعه الى ولى المؤمنین و امیرهم»(106)
 در ماجراى فدك نیز به مسئله گرفتن خمس اشاره شده است. «واخذ منهم اخماسهم»(107)
 در تاریخ مى‏خوانیم كه رسول خدا گاهى افرادى را كه براى گرفتن خمس منصوب كرده بود احضار مى‏فرمود.(108)
 در مسند احمد بن حنبل آمده كه حضرت على علیه السلام به عنوان مأمور گرفتن خمس از غنائم جنگى فرستاده شد.(109)
 10- از بركات دیگر تمركز آن است كه اگر اشخاص ابتكار و طرحى دارند كه براى تبلیغ و ارشاد و یا هر امرى كه براى عزّت اسلام و مسلمین مفید است به همان مركز رجوع مى‏كنند، چون مى‏دانند قدرت مالى در كجاست، با نشاط و امید طرح خود را مطرح مى‏كنند و اگر برنامه‏ریزى و مدیریّت صحیحى در كار باشد طرح را بررسى و اجرا مى‏كند، ولى اگر حق‏اللّه در میان صدها و هزاران نفر پخش شد طرح‏ها در ذهن‏ها كور و مبتكران متحیر و ناامید مى‏شوند.
 11- از بركات دیگر تمركز آن است كه گیرندگان حقّ‏اللّه مى‏دانند به كجا مراجعه كنند و نزد هر كس گردن خم نمى‏كنند و آبروى خود را نمى‏ریزند.
 12- از بركات دیگر تمركز آن است كه اگر حقّ‏اللّه نزد مجتهد جامع الشرائط و حاكم عادل اسلامى جمع شد، تمام محرومانى كه از آن بهره‏مند مى‏شوند به آن مرجع وابسته و در راه اهداف والاى آن مجتهد عادل جان فشانى مى‏كنند و ناگفته پیداست كه او بخاطر عدالت مردم را فداى هوسهاى خود نمى‏كند زیرا كه اگر مجتهد و حاكم عادل به سراغ گناه و هوسهاى نامشروع خود رود بدون آنكه كسى او را عزل كند خود به خود عزل مى‏شود.
 البتّه تمركز خمس به معناى محروم كردن و خالى گذاشتن دست دیگران نیست، بلكه افراد زیادى كه مورد اعتماد و متّقى هستند، مى‏توانند به نمایندگى از مقام مرجعیّت و ولایت، حقّ گرفتن و هزینه كردن خمس را در مواردى كه قرآن فرموده داشته باشند. همان گونه كه در سیره ائمه اهل‏بیت‏علیهم السلام مشاهده مى‏كنیم نمایندگانى كه در بلاد اسلامى منصوب مى‏شدند چنین مى‏كردند.

 103) وافى، ج 10، ص 334.
104) وسائل، ج 9، ص 530 .
105) كتاب خمس آیةاللّه نورى همدانى، ص‏107.
106) وسائل، ج‏9، ص‏553 .
107) بحار، ج‏29، ص‏117.
108) كتاب خمس آیةاللّه نورى همدانى، ص‏110.
109) ما این بخش را از كتاب خمس آیة اللّه نورى همدانى، ص 88 تا 110 و آیة اللّه حسن فقیه ایمانى ص 82 تا 90 استفاده كرده‏ایم.
صفحه قبل « [صفحه 20]» صفحه بعد


فهرست
مقدّمهجایگاه خمس در اسلام- دورنمائى از فلسفه خمس و زكاتجامعیّت اسلام خمس در قرآن‏ اهمیّت خمس‏آثار خمس‏خمس در روایات‏ خمس در زمان پیامبرصلى الله علیه وآله‏ خمس پس از پیامبروسوسه‏هاى شیطانى تفاوت خمس و زكات با مالیات‏ راه مقاومت در برابر وسوسه‏هاموارد ومصارف خمس‏- خمس براى كیست؟سهم پیامبر و امام براى شخصیّت حقوقى آنان‏ ذى القربى كیست؟خمس مربوط به چه چیزهایى است؟سنّت پیامبر در كنار كتاب خدادیدگاه شیعهگیرنده خمس در زمان غیبت كیست؟ امتیازات پرداخت خمس به فقیه جامع الشرائطچگونگى تقسیم خمس‏مقدار پرداخت‏آداب پرداخت‏