ساير بخش ها کتابخانه جدید پرسش و پاسخ مسابقات کتابخانه درس هايي از قرآن تفسير نور
کتابخانه
خمس » سنّت پیامبر در كنار كتاب خدا
بر فرض كه این آیه مربوط به خمس غنائم جنگى باشد، ما از روایات، خمس سایر موارد را به دست مى‏آوریم. زیرا قرآن مى‏فرماید: «ما اتاكم الرّسول فخذوه»(93) هر چه را پیامبر براى شما آورد بگیرید و عمل كنید. بنابراین سند ما تنها قرآن نیست، بلكه سنّت رسول خدا نیز هست. مثلاً در قرآن آمده كه طواف واجب است، امّا تعداد طواف در قرآن نیامده و ما آن را از حدیث فرا مى‏گیریم. در قرآن فرمان به اقامه نماز صادر شده، امّا تعداد ركعات در قرآن نیامده كه ما آن را از سخنان پیامبر به دست آورده‏ایم.هیچ مانعى ندارد كه خمس غنائم جنگى در قرآن و خمس سایر درآمدها در روایات مطرح شده باشد.
 همان گونه كه اهل سنّت بخاطر روایات، در سود گنج و معدن، خمس را واجب مى‏دانند. در حدیث مى‏خوانیم كه امام صادق علیه السلام در ذیل آیه خمس فرمودند: «هى واللّه الافادة یوماً بیوم»(94) سوگند به خدا كه مراد آیه، خمس درآمدهاى روزمرّه مردم است.
 2- گاهى مى‏گویند: غنیمت در لغت، تنها غنائم جنگى است.
 در حالى كه در لغت غنیمت در برابر غرامت است و همان گونه كه غرامت به هر نوع ضرر گفته مى‏شود، غنیمت نیز به هر نوع درآمد گفته مى‏شود. چنانكه در بعضى آیات قرآن، مراد از غنائم هر نوع درآمدى است.(95) به علاوه ما در تفسیر قرآن باید به همتاى قرآن كه اهل بیت پیامبرند مراجعه كنیم كه مى‏فرمایند هر نوع درآمدى غنیمت است. چنانكه حضرت على علیه السلام فرمود: «الهَمّ نصف الهرم والسّلام نصف الغنیمة»(96) غم و اندوه نیمى از پیرى و سلامتى نیمى از درآمد است.
 3- گاهى مى‏گویند: اگر خمس بر هر درآمدى واجب است پس چرا خلفا و سلاطین آن را نمى‏گرفتند؟
 در پاسخ باید گفت: حجّت ما كلام خدا و سنّت رسول اوست و ما هیچ دلیلى نداریم كه رفتار دیگران براى ما ملاك باشد.
 اگر در تاریخ خلفا نشانى از گرفتن خمس نیست، امّا در تاریخ رسول خدا و ائمه اهل بیت نشانه‏هاى فراوانى از خمس هست. در نامه‏هایى كه پیامبر اكرم صلى الله علیه وآله به قبائل و سران مى‏نوشتند سخن از خمس است در حالى كه در آن مناطق جنگى نبود كه بگوئیم مراد خمس غنائم جنگى است.(97)
 4- گاهى مى‏گویند: اگر هر درآمدى خمس دارد، چرا كلمه «غنمتم» بكار رفت كه افكار به سوى درآمدهاى جنگى معطوف شود؟
 پاسخ آن است كه چون جایگاه نزول آیه جنگ بود باید تعبیرى بكار رود كه مورد نزول را به طور شفاف روشن كند.

93) سوره حشر، آیه 7.
94) تهذیب، ج 1، ص 390.
95) نظیر آیات 15، 18 و 19 سوره فتح.
96) بحار، ج 78، ص 93.
97) كتاب خمس آیة اللّه نورى همدانى، ص 100 و 105.
صفحه قبل « [صفحه 17]» صفحه بعد


فهرست
مقدّمهجایگاه خمس در اسلام- دورنمائى از فلسفه خمس و زكاتجامعیّت اسلام خمس در قرآن‏ اهمیّت خمس‏آثار خمس‏خمس در روایات‏ خمس در زمان پیامبرصلى الله علیه وآله‏ خمس پس از پیامبروسوسه‏هاى شیطانى تفاوت خمس و زكات با مالیات‏ راه مقاومت در برابر وسوسه‏هاموارد ومصارف خمس‏- خمس براى كیست؟سهم پیامبر و امام براى شخصیّت حقوقى آنان‏ ذى القربى كیست؟خمس مربوط به چه چیزهایى است؟سنّت پیامبر در كنار كتاب خدادیدگاه شیعهگیرنده خمس در زمان غیبت كیست؟ امتیازات پرداخت خمس به فقیه جامع الشرائطچگونگى تقسیم خمس‏مقدار پرداخت‏آداب پرداخت‏